In gesprek over AI met Sofie van der Waart

Onderwijsadviseur Sofie van der Waart, ook wel bekend als Juf Sofie, zet zich in haar werk in voor leerlingen die ze liefkozend ‘de buitenbeentjes’ noemt: kinderen voor wie naar school gaan soms wat lastiger is. Ze werkt onder meer voor het praktijkonderwijs én is host van de podcast Pro-Cast, waarin zij met bestuursvoorzitter van de Sectorraad Nicole Teeuwen iedere aflevering een praktijkschool spreekt. 

Ook AI en digitalisering zijn op deze scholenonderwerp van gesprek. Hoe kijkt Sofie zelf naar de ontwikkelingen op dit gebied? We spreken haar in aanloop naar de Dag van het Praktijkonderwijs op 8 juni, dat dit jaar in het teken staat van de kansen en uitdagingen rondom AI. 

Sofie heeft gemengde gevoelens over digitalisering in het algemeen: ‘Als je kijkt naar het grotere geheel met schermtijd, afnemende concentratie bij leerlingen, de invloed van social media: het is een groot spanningsveld waarbinnen scholen moeten zien te opereren. Het onderwijs staat bovendien niet bepaald bekend als early adopter op het gebied van technologie. Kijk bijvoorbeeld naar de ambities met betrekking tot programmeren in de ICT-kerndoelen. Jarenlang is er gezegd: dat is de toekomst. Toch heeft programmeren de scholen nooit helemaal bereikt. Nu is dit allemaal alweer achterhaald, want AI heeft het overgenomen.’  

De technieken gaan razendsnel en reiken verder dan het klaslokaal. Digitaal pesten gebeurt ook buiten schooltijd, met AI kun je online makkelijk flauwe plaatjes delen. Sofie: ‘Toch moeten we als sector onze verantwoordelijkheid nemen: het wordt ook allemaal de klas in meegenomen. Daar heb je je toe te verhouden als onderwijsprofessional.’

Wat kun je dan als docent of onderwijsprofessional doen? ‘Ik denk dat het handig is als je enigszins met AI overweg kunt, en je langzaam aanpast aan de ontwikkelingen. Het is onmogelijk om overal van op de hoogte te zijn, maar probeer wel enigszins aangehaakt te blijven bij de leefwereld van je leerlingen. Ik merk dat jonge mensen veel sneller een afbeelding gemaakt met AI herkennen, en er daardoor minder waarde aan hechten. Dus laat hen ook aan jou uitleggen hoe het werkt. In het onderwijs kunnen leerlingen ook jouw gids zijn.’