Curriculum in het praktijkonderwijs: wat verandert er en wat kun je nu doen?
kenniscentrum: Curriculum
Er verandert veel rond het curriculum in het voortgezet onderwijs. Ook scholen voor praktijkonderwijs vragen zich af welke doelen relevant zijn, hoe deze samenhangen en wat dit vraagt van hun onderwijs. Die vragen kwamen ook naar voren tijdens de OCW Dichtbij-conferentie in Utrecht. In dit artikel zetten we de ontwikkelingen op een rij: wat verandert er, wat kunnen scholen nu doen en welke ondersteuning is beschikbaar?
Kerndoelen geactualiseerd
De geactualiseerde kerndoelen voor alle negen leergebieden van de onderbouw van het voortgezet onderwijs zijn opgeleverd. Voor het (voortgezet) speciaal onderwijs zijn de functionele kerndoelen voor Nederlands, rekenen en wiskunde, burgerschap en digitale geletterdheid gereed. De overige functionele kerndoelen volgen later.
De nieuwe (functionele) kerndoelen voor Nederlands en rekenen en wiskunde zijn op 1 augustus 2026 in werking getreden. Voor de overige kerndoelen verloopt de invoering in stappen. Bekijk de kerndoelen bij SLO en raadpleeg de OCW-tijdlijn voor de planning.
De sectorraad heeft samen met SLO een wegwijzer gemaakt, speciaal voor het praktijkonderwijs over het werken met de kerndoelen in het praktijkonderwijs: Werken met geactualiseerde kerndoelen in het praktijkonderwijs – SLO
Scholen hoeven niet vanaf nul te beginnen. Leg de geactualiseerde kerndoelen naast de bestaande schooldoelen en het onderwijsaanbod. Bespreek met het team wat al aan bod komt, waar aanvulling nodig is en hoe die past bij de mogelijkheden en ontwikkelperspectieven van de leerlingen.
Curriculum praktijkonderwijs wordt geactualiseerd
In 2014 heeft het Platform Praktijkonderwijs, de voorloper van het Kenniscentrum, als service voor de scholen een aanvullend curriculum ontwikkeld voor het praktijkonderwijs: Curriculum Praktijkonderwijs – Praktijkonderwijs
Het curriculum praktijkonderwijs is een vrijwillig hulpmiddel voor scholen. Het bevat streefdoelen en beheersingsdoelen voor wonen, werken, vrije tijd en burgerschap. Scholen kunnen deze gebruiken bij het vormgeven van hun eigen schoolcurriculum: het samenhangende geheel van doelen en onderwijsaanbod op hun school.
In schooljaar 2026-2027 werkt een ontwikkelgroep van professionals uit het praktijkonderwijs aan actualisatie van dit bestaande en verouderde pro-curriculum. De geactualiseerde (concept)kerndoelen worden hierbij betrokken als inhoudelijk kader. We streven naar een oplevering van dit geactualiseerde pro-curriculum medio 2027.
Informatie kenniscentrum praktijkonderwijs
Recent is op www.praktijkonderwijs.nl het kenniscentrum digitaal geactualiseerd, ook over het curriculum: Curriculum – Praktijkonderwijs. Hier is onder andere bovenstaande informatie terug te vinden. Deze pagina wordt vanaf nu doorlopend geactualiseerd. Dus hou deze pagina goed in de gaten de komende tijd!
Ondersteuning
Naast de bovengenoemde ontwikkelgroep, die de sectorraad samen met de VO-raad organiseert, is er ook veel ondersteuningsaanbod voor het gehele voortgezet onderwijs. Zo organiseert het ministerie van OCW online masterclasses en regionale begeleide leernetwerken vanuit het Masterplan Basisvaardigheden, heeft de VO-raad onder andere een thematraject “leidinggeven aan curriculumontwikkeling” en zijn er ook commerciële partijen met een eigen aanbod. Het volledige overzicht van partijen die een rol hebben in de ondersteuning van scholen bij de curriculumimplementatie vind je hier: Ondersteuning bij curriculumvernieuwing | Masterplan basisvaardigheden.
De Sectorraad Praktijkonderwijs zet zich in voor ondersteuning die aansluit bij de vragen van pro-scholen. Deze moet scholen helpen om hun bestaande schooldoelen en onderwijsaanbod te vergelijken met de geactualiseerde kerndoelen en te bepalen welke aanpassingen nodig zijn. Hierover zijn we in gesprek met het ministerie van OCW. Ook bespreken we met de VO-raad welk ondersteuningsaanbod specifiek voor het praktijkonderwijs nodig is. Zodra duidelijk is welke ondersteuning beschikbaar komt, informeren we scholen via de website en de Infoflits.
Tijdpad
De volledige tijdlijn voor de implementatie van de kerndoelen heeft OCW in een Infographic gezet: Tijdlijn Implementatie kerndoelen | Masterplan basisvaardigheden.
Voor nu van belang voor het praktijkonderwijs:
- Dit schooljaar:
- Begeleide leernetwerken van OCW, waar praktijkscholen zich ook voor kunnen aanmelden (Aan de slag met een nieuw curriculum | Masterplan basisvaardigheden)
- Thematrajecten en leernetwerken van de VO-raad (Curriculumimplementatie – VO-raad)
- Medio 2027: oplevering geactualiseerde curriculum praktijkonderwijs
- Tot en met 2031:
- Scholen passen hun eigen schoolcurriculum aan aan de nieuwe kerndoelen, waarbij zij gebruik kunnen maken van het geactualiseerde curriculum praktijkonderwijs en bovengenoemde vormen van ondersteuning.
- De inspectie houdt stimulerend toezicht op het werken met de nieuwe kerndoelen.
- In schooljaar 2031/2032 moeten alle scholen met de nieuwe kerndoelen werken en vanaf dat moment zal de Onderwijsinspectie hier ook handhavend op toezien.
De invulling van de ondersteuning van praktijkscholen in de komende jaren moet nog verder worden vormgegeven. Wanneer hier meer duidelijkheid over is, dan communiceren wij dit in ieder geval via de website en de Infoflits.
Een infographic over het nieuwe Curriculum in het praktijkonderwijs is als bijlage toegevoegd.
